www.tuinvogelblog.com

De kleinste vogel zingt het mooiste lied – Heggenmus

De kleinste vogel zingt het mooiste lied
De kleinste vogel zingt het mooiste lied
De kleinste vogel, het mooiste lied
De kleinste vogel zingt het mooiste lied

Het refrein van “Slenterblues”, een lief liedje van Eva de Roovere. Misschien ken je haar, vorig jaar was haar liedje “Fantastig toch”. In ieder geval, ze heeft gelijk! Het kleinste vogeltje dat op dit moment in mijn tuin leeft zingt prachtig. En daar staan ze ook om bekend, hun heldere, zuivere en herkenbare geluid.

De Heggenmus ofwel Prunella Modularis, ongeveer 14 cm lang en met een gewicht van misschien net 20 gram. Ik vraag me wel eens af hoe zo’n klein en teer vogeltje in staat is om zulk geluid te produceren. Want naast dat het mooi is, is het ook best luid.

Er gaat een gezegde dat als je de Heggenmus hebt gezien je de lente er echt aankomt. Daar ben ik het totaal niet mee eens, ook in de winter woonde er een Heggenmus in mijn tuin! Het is in Nederland een algemene broedvogel maar toch zijn er weinig mensen die er wel eens een gezien hebben. Enerzijds omdat niet iedereen hem als zodanig herkent en anderzijds zijn het ook nog eens erg schuwe vogeltjes.

Heggenmussen zoeken het grootste deel van de tijd hun voedsel laag bij de grond. Vooral onder struiken en heggen. Ze eten voornamelijk insecten maar in de winter staan er ook zaden op het menu. Ze leven doorgaans alleen en hebben een territorium, is er voldoende voedsel in de omgeving dan is er ruimte voor een buurman of vrouw. In de lente is dat heel anders, dan zoeken mannen en vrouwen elkaar op. Het familieleven van de heggenmus is bijzonder. Een vrouwtje kan meerdere mannetjes hebben en een mannetje heeft soms meerdere vrouwtjes. De mannetjes zorgen voor alle vrouwtjes met wie ze gepaard hebben. Hoe meer mannetjes een vrouwtje heeft, des te meer hulp bij het opvoeden van de jongen! En dat is wel zo makkelijk. Het kan gebeuren dat twee vrouwtjes dezelfde mannetjes delen, deze mannetjes zorgen voor beide vrouwtjes en de jongen. Het vrouwtje is wel zo geëmancipeerd dat ze zelf het nest bouwt, een klein nestje dat van binnen is gevoerd met mos.

De koekoek is wel gesteld op de Heggenmus, het is een van de vogelsoorten waar de koekoek graag zijn ei in legt. Er zitten hier meerdere Heggenmusjes, ze zitten ook vaak voor mijn raam op de voerplank, ik ben benieuwd of ze ook met hun jongen komen. Wellicht komt er een met een koekoeksjong?

Bijzonder bezoek – Keep

Ze flikken het altijd om op de meest ongeschikte tijden zichzelf te presenteren. Flipje de Grote Bonte Specht, de Zwartemeesjes en vandaag een Keep die zich liet zien terwijl ik eigenlijk geen tijd had om mijn camera te pakken. Tijdens een belangrijk telefoongesprek wrong ik mij in alle bochten toen ik een bijzondere oranje-rode borst zag. Lang niet zo rood als dat van een Roodborstje en lang niet zo massief als dat van een Vink. Een klein geel zwart snaveltje en een fijn lijfje zoals de Heggemus. Ik had geen tijd om te bedenken wat voor vogeltje het zou zijn maar dat het een nieuwe bezoeker van mijn tuin is dat stond als een paal boven water!

En wat ben ik dan blij met mijn impulsieve karakter als ik dan achteraf tot de conclusie kom dat het een vrij bijzondere bezoeker is! Ook al heeft het me minstens een uur gekost om het met overtuiging vast te kunnen stellen dat het een Keep is. (Met dank aan het forum van www.vogelvisie.nl)

Kepen zijn wintergasten in ons koude kikkerlandje en ze broeden hier zelden. Om te broeden trekken ze naar Azie en het noorden van Europa. Ze zijn ferme liefhebbers van het beukennootjesdieet, als de hoeveelheid beukennootjes tegenvalt vertrekken ze met grotere aantallen uit hun wintergebieden.

Fringilla Montifringilla, famillie van de Vinkachtigen en hoewel ze wel wat weg hebben van een Vink zijn er toch duidelijke verschillen. Zo heeft de Keep een opvallend witte stuit en een zwarte staart. In de winter hebben ze een wat vaal verenkleed en in het voorjaar komen, vooral bij de mannetjes, prachtige kleuren tevoorschijn. Het mannetje krijgt dan een zwarte kop en rug, een oranje borst en oranje flanken.

Kepen nestelen in kolonies in bossen, liefst een bos met berken en ook naaldbomen vallen in de smaak. Er daarmee ook meteen een punt, ik woon in een polderlandschap, in de buurt van de kuststreek en nabij mijn huis staan er misschien drie berken en evenzoveel naaldbomen. En als ik kijk op de diverse site’s waar informatie over de Keep te vinden is blijkt dat deze hier nauwelijks tot niet worden waargenomen. Ik vermoed dat het bij een eenmalig bezoek zal blijven en ik hoop dat hij wat voedsel naar zijn smaak heeft kunnen vinden. Het nestje van schors, heide, mos en gras gevoerd met veren, haar en mos zal waarschijnlijk niet in deze omgeving door mevrouw Keep worden gebouwd. Mocht ze onverhoopt toch besluiten hier te gaan bouwen, dan wordt het wel heel erg spannend en bijzonder!

Lente! Groenlingen en Groenlingen

Sinds gisteren is de winter 2009 verleden tijd! Het is lente, en het weer werkt mee. Dit weekend hebben we genoten van temperaturen rond de 16 graden. Als de zon schijnt hoor je hier in de tuin al gauw rinkelende toontjes, de voorbode van groene blaadjes aan de boom. Welgeteld 2 groene blaadjes, die geel-groene blaadjes die van tak naar tak springen. Juist, de groenlingen! En hoe beter het weer, hoe beter zij er uit gaan zien!

Het is inmiddels ook klip en klaar dat het een koppeltje is. Het mannetje heeft een, op zijn zachtst gezegd, opzichtig verenkleed. Het vrouwtje is iets ingetogener van kleur. Nu moet ik zeggen dat de fashionweek voor tuinvogels wel lijkt te zijn neergestreken op mijn erf. De Roodborstjes zijn roder en sprankelender dan voorheen, de heren Vink zijn opvallend van veranderd van zacht rossige bolle buikjes naar knal rode brede borstkassen en de koolmezen tonen hun brede zwarte buikstreep veelvuldig.

Op het moment dat ik wil schrijven dat ik anders ben gaan voeren trekt een Groenling mijn aandacht. En dat is wel erg toevallig! Ik heb de manier van voeren en de samenstelling iets aangepast vanwege dit koppeltje. Het leek me leuk wat meer van ze te zien, dus wat andere zaden en ook op de grond. Dat dat werkt was een uurtje geleden al bewezen door hun lange aanwezigheid vandaag. Ze lieten hun voorkeur voor bepaalde zaden duidelijk blijken. Maar zojuist zag ik een tweede koppeltje Groenlingen in de boom zitten. De sfeer onder de heren Groenling was wat gespannen maar zo te zien is geen van beiden van plan te vertrekken. Spannend dus!

Vandaag ook nog een nieuwe plug-inn geinstalleerd, als je op de foto klikt kun je deze nu ook op groot formaat bekijken!

Zwarte Mees

Hoera! Nieuwe gastjes op mijn voerplank, ze zijn leuk en piepklein!

De laatste week zie ik iedere dag nieuwe vogeltjes verschijnen en ze leiden me kennelijk met veel plezier van mijn werk af. Vaak op van die cruciale momenten. Zit ik net aan de telefoon, dan kan je er donder op zeggen dat er net een besluit om uitvoerig te gaan poseren. Of als mijn camera nog in mijn tas zit, dat is ook altijd een geliefd moment. Maar deze Zwarte Meesjes waren me wat gunstiger gestemd. Ik zal aan de telefoon maar mijn headset lag binnen handbereik, camera ook dus snel deze kleine schoonheden vastgelegd.

Leuk, dat lijkt toch vrij uniek en bijzonder? Als je kijkt naar waar ze voorkomen dan is het zeker uniek. Ze komen voornamelijk voor in Drenthe en Gelderland, niet in de kustgebieden. Daarbij hebben ze een sterke voorkeur voor naaldhout en zijn ze ook nog eens zeldzaam in Nederland. Anderzijds, wat een clowntjes zijn het! Nog vele malen brutaler dan De Punky’s. En wederom een koppeltje, dit keer overduidelijk geillustreerd doordat ze niet van elkaars zijde wijken. Zo zat er op een bepaald moment een links en een rechts van de voerplank. Dat was de eerste keer dat ik van mijn telelens baalde, ik kon ze met geen mogelijkheid samen op de foto krijgen.

Ze zijn een stuk kleiner dan Koolmeesjes of Pimpelmeesjes, maar des te brutaler. Ze kwamen, zagen, aten en joegen de Turkse Tortels weg bij de voerplank. Ze eten duidelijk graag zaadjes maar eigenlijk vooral kleine spinnetjes en insecten. Opvallend is het wit op hun achterhoofd. Sowieso zijn het opvallende vogeltjes met hun sobere kleuren als je aan de kleurenpracht van de lente bent gaan wennnen. Het zijn net prachtige zwart wit foto’s! En ze gedragen zich als eersteklas slapstick acteurs. Ik denk dat ik ze Stan en Laurel ga noemen! Want iets in mij zegt dat ze zich nog regelmatig zullen laten zien de komende weken!

Groenlingen!

 Opeens had de boom twee knalgroen-gele blaadjes! Zomaar, binnen een minuut! En opeens zaten die groene blaadjes ergens anders, een paar takken verderop….. Hmm, vreemd. Binnen een paar seconden begreep ik dat die boom helemaal geen blaadjes had gekregen, er zaten twee opvallende vogeltjes in de boom. Groenlingen! En ik begreep meteen waarom ze zo heten.

Groenlingen dus en ze zien er nog wat rafelig uit. In de winter is hun verenkleed wat bruiner en minder opvallend. Het bruin slijt en in het voorjaar komt hun onmiskenbare geel-groene kleed weer tevoorschijn. Hun ruggen zijn zo groen als de eerste blaadjes aan de bomen die in het voorjaar verschijnen. Het verwondert me keer op keer weer dat zulke opvallende kleuren toch goed als schutkleur werken. En ze kleuren nog met de seizoenen mee ook!

Groenlingen behoren in de orde van de zangvogels, Passeriformes en zijn famillie van de vinken, Fringillidae. Ze zingen prachtig, ik heb er al van mogen genieten. Een paar dagen geleden lieten ze zich voor het eerst zien. Vandaag weer en nog wat beter. Het ziet er naar uit dat het een koppeltje is en ik hoop dat ook zij een plekje vinden voor een fijn nestje. Ik ben benieuwd hoe jonge Groenlingen er uit zien, ik vermoed zomaar dat het vooral erg ” Lieve baby’s ” zullen zijn.